Taki poniedziałek, inny, a zarazem tak bliski.
środa, 23 listopada 2016
Lucy in the sky with diamonds
Zjadłam wczesny obiad i w oczekiwaniu na kolejną męczącą
część dnia siedziałam na Plantach, zasysając kropelki słońca, które się rozlało
nad miastem.
sobota, 25 czerwca 2016
Cielos y campos anudaban cadenas en mis manos
Nieba i pola zakuły w kajdany moje ręce.
Zaczytuję się ostatnio w Lorce. Nie wiem, czy
to on, czy to ja, ale pasujemy do siebie, zwłaszcza dzisiaj. Podchodzi do mnie, obejmuje mnie lekko od tyłu i szepce słowa o gwiazdach w szronie, o
girlandach werbeny, o smaku lawendy, żółci i mięty.
W ten skwar południa jego poezja jest dla
mnie zanurzeniem stóp w chłodzie górskiej rzeki – daje przyjemność i ból. Zamknięta
w miejskim betonie myślę tylko o tych niebach i polach.
czwartek, 23 czerwca 2016
Podroby i podróbki
Jak odzyskać spokój?
Dlaczego w tym wszystkim, co mnie spotyka w dorosłości, jest taki ukryty, mięsisty strach trzepocący w trzewiach, jak strach zająca drżącego pod miedzą. Przez to nie robię nic na 100%. Może
właśnie to nas, dorosłych, odróżnia od dzieci? Że zawsze sie boimy?
Gdy byłam dzieckiem, też
miałam różne lęki – nie lubiłam zostawać sama, w szkole zaś bałam się
szyderstwa i odrzucenia. Potem to zaakceptowałam jako część życia (choć nie bez
bólu, zawsze mi towarzyszącego w takich chwilach). Obecnie boję się obnażenia.
Jestem mistrzem uników – nie udzielam poważnych odpowiedzi, unikam wyrażania
tego, co naprawdę myślę, nie przyznaję się do pasji i zainteresowań. Buduję
sobie fasadę z rzeczy, które nie sa moje. Bezpieczniej dla mnie jest
powiedzieć, że moim ulubionym filmem jest ten, który całkiem lubię, niż się
obnażyć i powiedzieć tytuł tego oglądanego przynajmniej raz w miesiącu. Nie
wiem, czy wiecie, o co mi chodzi, nie wiem, czy ja wiem, o co mi chodzi. Kto
mnie zna? Czy ktokolwiek musi mnie w ogóle znać? Z jednej strony chciałabym,
żeby inni mnie zobaczyli moimi oczami, zobaczyli to wszystko, co we mnie jest –
bogate, pełne miłości i czyste. Z drugiej strony robię wszystko, by zaciemnić
ten obraz, zniekształcić go, sporządzić falsyfikat i karmić nim wszystkich
wokół. Za mało wiem, za mało umiem, nie mam nic do powiedzenia, co już nie zostało powiedziane. Dlaczego świat ma być zainteresowany tym, co roi się w mojej głowie? Spłaszczam się, ograniczam, limituję. Ktoś obok zarży z politowaniem „a
cóż Ty takiego masz, dziewczyno, czego nie ma nikt inny, że tak usilnie to
chronisz?” Tak, wiem, że nie jestem wyjątkowa, że ta tendencja do
indywidualizacji jest śmieszna, zdaję sobie sprawę z mojego przeciętniactwa i
normalności. Niemniej jednak wszystko, co mam, to ja sama, i nie umiem się tym do
końca szczerze podzielić. Zbyt często, w czasach naiwności, dawałam z siebie za
dużo, i wiem, jak to bolało. Teraz się bronię przed tym bólem. Bo jeśli
zapraszam do swojego świata tych, którzy tego nie docenią i nie uszanują, muszę
liczyć się z tym, że nie zawsze otrzymam pełną akceptację. Stąd obsesja
anonimizacji, niewychylania, uników, stąd wycofanie, poza i pancerz, który ciąży mi
coraz bardziej.
Taki potok myśli, taka
letnia bujność traw.
poniedziałek, 16 maja 2016
How can you just leave?
Nawet obłoki ze zdjęcia Eshet mi go przypominają. Głupi, irracjonalny smuteczek.
Gdy tymczasem życie nie
robi sobie nic ze śmierci i bezczelnie wybebesza się w wiosennych parkach i
lasach, w śpiewie ptaków, w ogrodach, w jaskrawym, ostrym powietrzu, które wciągam
niczym Eric Clapton kreskę kokainy – zachłannie i z pełną celebrą.
Chodzę, spaceruję,
drepczę, snuję się, ale przede wszystkim łazikuję. Nie liczę kilometrów, nie
interesują mnie trasy, byle przed siebie, byle do słońca i zieleni. Zostawiam
za sobą ten cały tuman rzeczywistych i wydumanych problemów, tych lęków,
zmęczenia, pytań o przyszłość, stresu, niedoczasu. Podnoszę wzrok, patrzę, jak od
przejrzystego nieba odcina się gałąź jaworu. To moment tylko dla mnie, chwila,
w której nie liczy się to, co było, ani to, co będzie. Nirwana. Faust. Banał.
No banał. Bo kogo nie
zachwyca przyroda? Kto potrafi oprzeć się jej urokowi? Kto nawet przez chwilę
nie zaduma się nad kołem, które niestrudzenie zatacza, i nie zacznie snuć
filozoficznych rozważań z rodem z podręcznika dla przedszkolaków? Nie wiem, jak Wy, ale ja sobie nie
umiem odmówić tej przyjemności.
Ps. Obcowanie z przyrodą
ma też inny wymiar – o czym szerzej (i mądrzej) Darek.
poniedziałek, 4 kwietnia 2016
Dieta wiejskiego dziecka
Ostatnio odtworzyłam w swojej głowie listę rzeczy, które żarłam jako
dziecko (przedział wieku tak 5-9 lat) i nie wiem, czy wygląda ona zachęcająco.
Oczywiście jadałam też zwyczajne posiłki i o nich głównie wiedzieli moi
rodzice, natomiast poza zwyczajnym jedzeniem potrafiłam skosztować (lub nażreć
się):
- morw - do tej pory to jeden z moich ulubionych owoców (hmm, jaki owoc nie
jest moim ulubionym? Nie wiem, czy jest taki). Kocham zarówno białe jak i
czarne. Nigdy nie rosły u nas w sadzie, tylko zawsze gdzieś w dziwnych
miejscach (za szkołą, przy drodze, w lasku) i gdy tylko lipiec wychynął zza
czerwca, molestowałam gałązki drzewa w poszukiwaniu ich wyrafinowanego smaku
- czereśni dziczek
- przydrożnych jeżyn i malin – lepsze niż te z sadu, może to dzięki spalinom?
- ziarna ze świeżych, własnoręcznie wyłuskanych kłosów
- świeżej żywicy
- świeżej żywicy
- jako klasyczna muszka owocówka żarłam na potęgę wszystkie owoce prosto z
drzewa/krzaczka. Nie zawsze musiały być dojrzałe. Pamiętam jak dziś podjadanie
zielonych porzeczek i mirabelek i ból brzucha po nich
- dojrzałe mirabelki też jadłam, a co! Może nie zajadałam się nimi tak jak
koledzy, ale jadłam, bo przecież wolność, lato, radość
- posmakowałam też pączków lipy, zjadłam jedną koniczynę i pół stokrotki –
wrażenia takie sobie, szczerze mówiąc. Żadne Lucy in the sky with diamonds czy
coś w tym rodzaju
- wysysałam słodki sok z kwiatów jasnoty białej – och, pycha!
- zjadałam pędy pewnej trawy, które smakowały jak roślinne masło –
niestety, nie mam zielonego pojęcia, jak sie nazywał jej gatunek, wiem tylko,
że rósł w określonym miejscu i że był smaczny.
O szczegółach tej diety raczej moi rodzice nie mieli pojęcia, choć z
drugiej strony sami też spędzili dzieciństwo na wsi i zapewne też podjadali
różne dary natury. Gdy myślę o tych smakach, czuję znów to co kiedyś – ciepły wiatr
przynoszący zapach pól, rozgrzany kurz na polnych drogach, najprzyjemniejszy,
gdy doświadczany na bosaka, brzęczące kolorowe łąki, dużo obłoków (siostra mi
mówiła, że na jednym z „baranków” przychodzi, żeby się przywitać, nasz dziadek,
więc tym mocniej ich wypatrywałam), tarzanie się w trawie, ucieczki przed
robalami, brudne nogi, często pocięte przez zboże (o czym człek dowiadywał się,
gdy go zaczynały piec podczas wieczornych ablucji), zimna woda w upał, dłonie
zanurzane w ziemi w poszukiwaniu świeżo wykopanego ziemniaka. Tyle barw,
smaków, obrazów, składających się na obraz dzieciństwa, ta cudowna beztroska,
ograniczająca się do pytań, którą część świata zdobędę jutro.
niedziela, 3 kwietnia 2016
Suddenly my feet are feet of mud
Coś się kończy, coś się
zaczyna.
Zaczęła się wiosna, i to
na dobre. Wprawdzie wieści ze wsi mam takie, że każdy kolejny dzień wiosny
zaczyna się od mrozu, ale sama w mieście tego nie stwierdziłam. Może dlatego,
że od tygodnia nie wychodzę z domu. Bo zwyczajowo już o 6:30 trzęsę się z zimna
na przystanku, wdychając smrody z aut i inhalując się dymem tytoniowym, którym
raczy mnie raz po raz jakieś szczodre chamisko. Z mordującą mnie od kilku
ładnych dni zarazą walczę na różne sposoby, wśród nich znalazło się dokańczanie
świątecznego mazurka, smażone śledzie (bleh, niedobre wyszły), seans „Forresta
Gumpa”, książka o malarstwie włoskim.
Tyle sobie obiecywałam.
Mówiłam, byle do wiosny! Przyjdzie wiosna, umyję okna, posprzątam balkon,
zatroszczę się o roślinność domową, wyszoruję niewyszorowane. Takie właśnie miałam
ambicje, przyznaję, że dość przyziemne, ale konieczne i wystarczające. Na razie
jednak leżę, wypociłam już z siebie Jangcy, wyżłopałam galon soku malinowego, rozregulowałam
sobie brzuch środkami przeciwgorączkowymi.
Leżenie ma również tę
zaletę, że gdy się nie śpi, to się kmini. I ja, w gorączkowych majakach
wykminiłam, że czas na zmiany. Że muszę zmienić kilka elementów w moim życiu,
przede wszystkim pracę. Boję się zmian, ale męczę się i męczyć się nie mam
dłużej zamiaru. Zobaczymy, na ile rynek pracy okaże się dla mnie przyjazny.
Martwię się, że takie obyczaje, które panują u mnie w zakładzie (chaos,
biurokracja, proceduralność, przeciążenie obowiązkami, gaszenie pożarów,
nadgodziny, ciągła - nawet na urlopie i w weekendy - dyspozycyjność), są już
normą wszędzie indziej. Nie przekonam się, jeśli nie spóbuję.
Tylko dlaczego ciągle nucę "I'm not a Pandora. I'm much more like that girl in the mirror":
Tylko dlaczego ciągle nucę "I'm not a Pandora. I'm much more like that girl in the mirror":
sobota, 2 stycznia 2016
In dulci jubilo
Zawsze gdy mam dużo pracy
i nawał zadań całkowicie mnie paraliżuje, przypominam sobie, że przecież
prowadzę bloga, na którym dawno nic nie napisałam. Tak jest i dzisiaj.
Ach, co to był za rok!
Rok Konkursu Chopinowskiego i kilku nowych odkryć muzycznych. Rok, w którym
kupiłam kolejny regał na książki, bo potykanie się o piętrzące się sterty makulatury
zaczęło grozić trwałym uszkodzeniem części ciała. Rok, w którym własnoręcznie
ukisiłam mnóstwo kapusty, by zażerać się nią teraz prosto ze słoika. Rok, w którym
zamieniłam kilka zdań z maestro Kaspszykiem – że tak przyszpanuję high lifem.
Rok, w którym pierwszy raz spróbowałam pitahai, czego w ostatecznym rozrachunku
powinnam się nieco wstydzić. Ponadto mam na koncie kilka małych sukcesów –
odnowiłam kontakt z dawno niewidzianą znajomą, dość skutecznie unikałam osób,
które mnie nie lubią, a ponadto zdobyłam się na szczerość i wygłosiłam
publicznie kilka zdań krytyki. Tym samym rozczarowałam wszystkich, którzy
uważali, że jestem mało asertywna.
A atmosferę minionych nie
tak dawno świąt zaklęłam w odsłuchiwanym po wielekroć „In dulci jubilo”. Coś pięknego:
niedziela, 6 grudnia 2015
Zachwyca czy nie zachwyca?
Dzisiaj mijają 82 lata od
urodzin Henryka Mikołaja Góreckiego, jednego z najważniejszych polskich
kompozytorów XX wieku. Czasem myślę, że chyba nie ma w Polsce w miarę
wykształconej osoby, która nie zna przynajmniej jego kilku utworów, ale po
chwili uświadamiam sobie, że na lekcjach muzyki w szkole mój nauczyciel nie
zająknął się o tej postaci.
Z Góreckim ogólnie jest
problem – można się nim zachwycać, można się zanudzać, można lubić pojedyncze
utwory lub określony okres w jego twórczości. Jego muzyka jest taka jakim był
on sam. Pełna kontrastów, dławiąca swoimi obsesjami, czasem nieznośna. A czasem
niezwykle głęboka, muskająca jakby zupełnie od niechcenia istotę
człowieczeństwa. Po jej wysłuchaniu miewam czasem wrażenie, że oto właśnie
doświadczyłam właśnie czegoś niewyrażalnego w żadnym z ludzkich pojęć. Właściwie
bardzo trudno mówić o muzyce, gdyż albo musimy się wówczas uciekać do
przedziwnego muzykologicznego dialektu, który śmieszy, tumani, przestrasza,
albo posługiwać się narzędziami opisu innych sztuk (platycznych, scenicznych,
literackich etc.).
A co z samym Góreckim?
Dumam dziś nad fenomenem jego najpopularniejszego utworu, czyli III Symfonii,
która budziła skrajne emocje zaraz po prawykonaniu i nawet olbrzymi
międzynarodowy sukces, który przyszedł 15 lat później, nie był w stanie
przekonać części nieprzekonanych. Sama znajduję się wśród tych, którzy uważają
ten utwór za zwyczajnie piękny, choć rozumiem zarzut kiczu, który padał z ust
tych, którzy potrzebują w nowej muzyce nowoczesności.
Cudownie słucha się staropolszczyzny w wykonaniu nieziemskiego brzmienia sopranu Dawn Upshaw.
Co ciekawe, sam Górecki
uważał ten utwór za swój najbardziej awangardowy, co faktycznie w porównaniu z
jego poprzednimi dziełami (gęstymi i ostrymi) ma sens.
edit: z YouTube zniknęła wersja z Dawn, pewnie wystawiona była tam nielegalnie, więc wrzucam inny link, niestety, z nieco gorszym wykonaniem: http://ninateka.pl/kolekcje/trzej-kompozytorzy/gorecki/audio/iii-symfonia-symfonia-piesni-zalosnych-op-36
edit: z YouTube zniknęła wersja z Dawn, pewnie wystawiona była tam nielegalnie, więc wrzucam inny link, niestety, z nieco gorszym wykonaniem: http://ninateka.pl/kolekcje/trzej-kompozytorzy/gorecki/audio/iii-symfonia-symfonia-piesni-zalosnych-op-36
sobota, 5 grudnia 2015
Zakłady i wykłady
Miało być tylko lepiej. Pozamykałam kilka ważnych tematów, uporałam się z trudnymi tegorocznymi wyzwaniami - choć kilka jeszcze przede mną - i wydawało się, że wszystko zmierza ku przystankowi z napisem SPOKÓJ.
A tu ciągle się dzieje, ciągle coś. Muszę przekładać (terminy, zobowiązania, spotkania), odkładać (plany i marzenia), zakładać (czyjąś dobrą wolę, budżet, się o to, czy zdażę), wkładać (spódnicę, mnóstwo wysiłku, ser do lodówki), wykładać (teorie i historie, się na niuansach i relacjach), dokładać (do listy rzeczy do zrobienia, witaminy do organizmu) - no i oczywiście pokładać (nadzieję, się ze śmiechu).
Najgorsze to zmęczenie, ten marazm, który odbiera chęć do działania. Ta bezwolność, która skazuje wiele tematów na (tymczasową, mam nadzieję) nietykalność.
Grudzień to dla mnie taki miesiąc, w którym dni sączą się aż do świąt. A potem następuje kulminacja emocji, radość miesza się z zamyśleniem, obawy z chęcią zakasania rękawów i braniem się za łby ze światem.
wtorek, 1 grudnia 2015
Springtime of my loving
Jedno mgnienie, dwa.
I jest.
On, fizyczny. Poza
fizycznością pustka. Tak różne ścieżki, tak różne potrzeby, dążenia, aspiracje.
On, artystyczny.
Bezczelnie bezpośrednia inicjatywa, niewymuszona samczość.
On, intelektualny. Słowa,
którymi zdejmuje płaszcz, rękawiczki, pończochy.
Żadnego z nich nie ma już
w moim życiu.
Czasem któryś wróci,
zupełnie przypadkiem, zupełnie na chwilę. Zbędnik, upchany gdzieś w pamięci
pomiędzy klasówki z biologii a seans „Tam, gdzie rosną poziomki”. Ta sama
waluta.
I gdy mignie na chwilę,
pojawia się błogość. Że jestem tu, gdzie jestem. Bez nich. Z Nim, w drugiej znanej mi porze roku.
sobota, 21 listopada 2015
Wszystko polega na... wypowiedzeniu
Powiedzmy, że nie lubię
malarstwa Rubensa. Nie lubię nie dlatego, że nie podoba mi się jego technika
malarska, lecz dlatego, że nie przepadam za otyłymi kobietami. Z tego powodu mam
zamiar przed Ermitażem i Prado skrzykiwać zwolenników zdrowego trybu życia i
protestować przeciwko promowanu otyłości. Napiszę interpelację, petycję, pójdę
w marszu, zablokuję wejście do Luwru. Podejrzewam, że gdybym faktycznie uskuteczniła te plany, większość osób uznałaby,
że mój problem z dorobkiem artystycznym Rubensa nie tkwi w twórczości tego malarza, tylko
we mnie. Dlaczego zatem tak się nie dzieje, gdy mówimy o współczesnym teatrze?
Jest całkowicie zrozumiałe i naturalne, że ludzie różnią się między sobą, zwłaszcza jeśli chodzi o gusta. Jeden woli poezję śpiewaną, drugi death metal. Jednego urzekają krasnale ogrodowe, inny preferuje japońską ascezę. To że nie odpowiada mi wrażliwość twórcza pewnych artystów nie oznacza, że chciałabym ich zakneblować i pozbawić możliwości działania. Wręcz przeciwnie, uważam, że bez ich artystycznej perspektywy polski teatr byłby uboższy i monotonny. Nie przepadam za sztukami, które lekceważą oryginalny tekst, ani za takimi, które skupiają się za bardzo tylko na jednym elemencie ludzkiej egzystencji, jakim są erekcje i orgazmy. Wiem jednak, że jest wiele osób, dla których taki teatr jest odpowiedzią na ich estetyczne potrzeby.
Właściwie rozumiana wolność nigdy nie jest zagrożeniem, lecz nadzieją. Kto się boi wolności? No kto?
piątek, 20 listopada 2015
Beneficja i haremy
Już nie jesień, ale jeszcze
nie zima. Martwica. Śladów minionego życia szukam w orzechach włoskich i zupie
ogórkowej. Nie umiem pojąć tego, że życie powstaje w tak prosty sposób. Na
poziomie biologii wszystko jest – prawie – jasne, uzasadnione, mające sens. Jednak z poziomu partycypanta jest to cud. Moja zupa ogórkowa jest
cudem. Każda marchewka, ziemniak, ogórek i por, pływające w bulgoczącej wodzie, są strzelistym aktem życia. Z ich życia bierze się moje. Uśmiecham się do
pietruszki, dziękując za jej uprzejmą hojność – jest smaczna, zdrowa, pełna
niesamowitego, upajającego aromatu. Jedno nasionko, trochę ziemi, słońca, wody i oto
jest. Bujny, twardy, chrupiący korzeń oraz fryzura, której nie powstydziłaby
się Tina Turner.
Tysiące kształtów,
smaków, zapachów. Jak rzadko jestem wdzięczna gruszce za jej ściekający po
palcach słodki lepki sok, burakowi za bezwstydne, burdelowe zaproszenie do
rozkoszy, cebuli za nieintencjonalnie (lub wręcz przeciwnie, kto ją tam wie)
wzruszającą nagość! Moja sułtańska mość zbyt rzadko spogląda na swoje metresy z
czułością. Ale w końcu przychodzi listopadowy wieczór, pojawia się ona i przywraca
porządek natury. Dziękuję ci, zupo ogórkowa.
sobota, 31 października 2015
Marcin znalazł tylko liścia pół
Złote liście spadają z drzew. Dzieci liście zbierają na wu-ef.
Tak, to zdecydowanie moja ulubiona piosenka każdej jesieni.
A moim ulubionym wierszem obecnej jesieni jest ten autorstwa Bobika.
Tak, to zdecydowanie moja ulubiona piosenka każdej jesieni.
A moim ulubionym wierszem obecnej jesieni jest ten autorstwa Bobika.
W kaloryferach znów poświsty
Niechętnie rusza glista w dzień mglisty
Liściom zaś wątek decyzji rwie się
Opaść, Nie opaść? Tak, to już jesień.
środa, 16 września 2015
Prawo do lęku
Czy człowiek ma prawo się bać? Pytanie to tylko na pozór wydaje się całkowicie bezsensowne. Warto zadać kilka kolejnych.
Czy można zawsze mówić, że strach jest nieuzasadniony? Czy można twierdzić, że lęk idzie zawsze w parze z ignorancją, gdyż boimy się tego, czego nie znamy i czego nie rozumiemy? Czy ludzie racjonalni, otwarci i ufni nigdy się nie boją?
Pewne lęki można zracjonalizować. Można przestać bać się ciemności, można oswoić lęk przed pająkami, wysokością itp. Są jednak takie obawy, które właśnie pojawiają się w wyniku racjonalizacji, uwzględniającej suche fakty oraz pewne mechanizmy i prawidłowości, biologiczne, ideologiczne, psychologiczne. Gdy dostrzegamy zagrożenie nie dlatego, że nie rozumiemy, lecz dlatego, że rozumiemy aż zanadto. Czy wówczas ten, który się nie boi, ma prawo do szydzenia z tego, kto się boi?
Są rzeczy na niebie i ziemi, które się nie śniły filozofom. Śniły się natomiast zwykłym ludziom, którzy po takim śnie budzili się zlani potem, z kołaczącym sercem i dławiącym poczuciem niemocy. Lub nie budzili się w ogóle.
Pewne lęki można zracjonalizować. Można przestać bać się ciemności, można oswoić lęk przed pająkami, wysokością itp. Są jednak takie obawy, które właśnie pojawiają się w wyniku racjonalizacji, uwzględniającej suche fakty oraz pewne mechanizmy i prawidłowości, biologiczne, ideologiczne, psychologiczne. Gdy dostrzegamy zagrożenie nie dlatego, że nie rozumiemy, lecz dlatego, że rozumiemy aż zanadto. Czy wówczas ten, który się nie boi, ma prawo do szydzenia z tego, kto się boi?
Są rzeczy na niebie i ziemi, które się nie śniły filozofom. Śniły się natomiast zwykłym ludziom, którzy po takim śnie budzili się zlani potem, z kołaczącym sercem i dławiącym poczuciem niemocy. Lub nie budzili się w ogóle.
piątek, 28 sierpnia 2015
piątek, 21 sierpnia 2015
niedziela, 16 sierpnia 2015
Nie ma mnie tu
Wystarczy się mocno skupić, a rudość przeniknie w zieleń. Zatopić się tak, że żadne chytre oczy nie dostrzegą. I zapomną, że kiedykolwiek był, że była, że byłam.
Zwiedzić duchem na przełaj zieleń samą w sobie.
W tę zieleń, w tę zieleń!
czwartek, 2 kwietnia 2015
Reinkarnacja
Czy mieliście kiedyś tak, że zasuwaliście przez kilka miesięcy jak motorek po kilkanaście godzin dziennie, z przerwą na siku i jedzenie, podpierając się nosem, wypruwając sobie wszystkie żyły i flaki jednocześnie, a w momencie, kiedy ktoś zobaczył efekt waszych starań i z uśmiechem powiedział "dobra robota" - czy w takiej chwili zamiast powiedzieć "wuuuut?", wy z podobnym uśmiechem zadeklarowaliście, że wykonacie drugą taką pracę w o połowę mniejszym czasie?
Tak, w poprzednim wcieleniu byłam aportującym pieskiem.
sobota, 28 marca 2015
Panoptykon
Tak mi jakoś nieswojo.
Siedzę sama, pochylona
nad starannie wykreślonym ludzkim sercem tłumaczeniem. Tłumaczeniem się.
Tłumaczeniem świata. Tylko ja i tekst. I rękawiczki.
Oprócz własnego oddechu
słyszę oddech bibliotekarza i szelest kart. Jesteśmy tu we dwoje, czwartą godzinę razem. Ja
patrzę w wolumin, on patrzy na mnie. Na nas patrzy oko kamery.
Czuję, że pończochy mi
się trochę przekręciły i chciałabym je lekko poprawić, nie odrywając się od
liter przede mną, ale nie mogę, bo oni patrzą. Wstaję, zgłaszam, że wychodzę na
chwilę.
W piątej godzinie
przychodzi pani bibliotekarz. Zaczyna szeptać mojemu wojeryście jakieś historie z zaplecza, w jej zniżonym głosie
słyszę zaangażowanie, pewien oświecony ton w stylu „oni to, oni tamto, a my?”.
Nie mogę się skupić, bo szept wcale nie oznacza ciszy, o którą prosi napis na
drzwiach czytelni. Spoglądam z dość dużą pretensją na rozmówców, mając
nadzieję, że przywołam ich do porządku, że się zreflektują. Niezrażeni
dyskutują, jakby musieli wypluć z siebie setki, tysiące zupełnie niepotrzebnych,
ale dławiących ich od kilku samotnych godzin, słów i myśli.
Odarta z resztek intymności
lektura stoi i trzęsie się z poczucia niemocy.
Przyszłam tylko poczytać.
Nie ukraść, nie poplamić, nie wyrwać, nie sfotografować, nie obślinić. Jestem
kimś, kto nie zrobiłby krzywdy nawet małej broszurce, a co dopiero wielkiemu
tomiszczu. Wśród tysiąca sprawiedliwych znaleźć się może ten jeden, z powodu
którego wszyscy musimy być traktowani jak potencjalni złodzieje i wandale. Nie
mam o to żalu, rozumiem, że z jego powodu wszyscy musimy mieć ograniczone resztki wolności. Przykro mi tylko, że w tej filii Królestwa Podejrzliwości nie
mogę liczyć na drobny komfort skupienia.
środa, 4 marca 2015
Coś, jak liryzm, struna brzękła
Wyglądam przez okno sali,
w której bez mała sto lat temu Wyspiański zobaczył polskie dzieje.
Sama sala
jest nieduża, jak oni wszyscy się tam pomieścili? Podłoga w jednym miejscu
niemile trzeszczy, ale nie mogę się powstrzymać i depcę zawzięcie tę biedną skrzeczącą
deskę. Przeciągły zachrypnięty pisk, który wydaje, odbieram jako sygnał, że dawno jej nie wymieniano, więc trochę się nakręcam – pamięta ona może uderzenia
obcasów (trza być w butach na weselu), brzęk rozbijanego szkła, przesuwane nóżki
stołów? Naiwne odpytywanie niemych świadków historii.
A przecież wiem, że w tym
domu żyło jeszcze kilka pokoleń rodzin Tetmajerów i Rydlów - mogli wymienić
podłogę, mogli wymienić framugi okien, tak jak dobudowali całą nową część
domu.
To, co mnie najbardziej
zastanowiło, a z czego nie do końca zdawałam sobie sprawę, to fakt, że Rydlówka
jest dalej niż myślałam. Idę i myślę, że tak, tędy jechali powozami, było już
zimno, szybko robiło się ciemno, trzeba było się wspinać pod górę, konie się
pewnie męczyły, bo to i wysoko, i obfity ładunek, i daleko. Koła powozów
grzęzły w wiejskich błotnistych dróżkach, pasażerowie otulali się pledami, w
brzuchach burczało, bo cały dzień karnie czekały na weselną wyżerkę. Trzęsło
nimi? Pewnie, że trzęsło. Kości czuły każdą nierówność drogi, ale co tam – w
tańcach weselnych o wszystkim zapomniały (jeden melodyjny szum i rumot tupotających tancerzy, co się tam kręcą w zbitej masie).
Przyglądam się wiszącym na ścianach zdjęciom sprzed dziesiątków lat. Widzę to, co znam z moich dziecinnych wsi. Dom tonie w zieleni krzewów i drzew. Ludzie pozujący do zdjęcia są elementem snutej na nim narracji, nie jego centrum. Tak szybko się to zmieniło, człowiek uwierzył, że na pierwszym planie ma być on i jego opowieść.
Za oknem brak chochoła (sad, a na deszczu i słocie krzew, otulony w słomę, w zimową ochronę okryty), lecz mimo to chcę wierzyć, że Wyspiański widział to, co ja widzę.
Patrzę przez okno na
suche wiechcie krzewów, czekających na wiosnę. I nie zapominam. Nie chciałabym
zapomnieć.
Subskrybuj:
Posty (Atom)


















